F-35 olmazsa olmaz değil

Türkiye F-16 programına yeniden geri alındığından beri esasında F-35 programında olmamız gerektiğini, artık kullanılmayan ve geride kalmış bir teknolojinin fayda sağlamayacağına yönelik yorumlar çok gülünç; bu gülünç yorumlar ciddiye alınmaya değmese dahi bazı şeylere değinmenin lüzumu ve gereği var.

F-16, 1970'lerin sonlarında yapımı tamamlanmış, dört nesil tek motorlu, yüksek performanslı lakin yüksek performansıyla birlikte ekonomik, muadillerine nazaran daha ufak boyutlu bir avcı uçağı. F-16 sonradan geçirdiği modernizasyonlar sayesinde kara hedeflerine karşın da oldukça tehlikeli bir uçak haline geldi. F-16 şuana kadar yapılmış uçaklar arasında fiyat/performans oranı konusunda nazarımda en iyisi; daha iyisi yapılana dek. Yıllarla birlikte geçirdiği modernizasyonlar sayesinde mühimmat yelpazesi oldukça geniş ve güçlü motoru sayesinde neredeyse çift motorlu uçaklar kadar yüksek performans sergiliyor.

F-35 ise 1990’lı yılların sonlarına doğru geliştirilmeye başlanmış ve 2006 yılında ilk uçuşunu yapmış fakat meydana gelen teknik sorunlardan dolayı 2010’lu yılların yaklaşık yarısına kadar bir denli seri üretime geçemeyen, teknolojinin son harikası fakat oldukça nazlı bir savaş uçağı. F-135 motoru sayesinde tek motorlu olmasına rağmen çift motorlu uçaklarla hemen hemen aynı performansı sunan, radarda düşük görünürlüğe sahip, 5. Nesil Bombardımanlı Multirole. F-35 için özellikle 'Bombardımanlı' demek gerekiyor çünkü tasarımı ve yapılış amacı dolayısıyla safkan bir avcı uçağı kadar hava görevli konusunda yeterli değil. F-35'in görevi daha çok düşman topraklarının içine sızmak ve kritik kara hedeflerini vurmak olduğu için uçaktan böyle bir beklenti yok. Lakin tabii ki gerekli olduğu durumlarda hava görevlerini icra edebiliyor.

F-35 yapı itibariyle kara görevleri için imal edilmiş bir savaş uçağı. F-16'ya nazaran manevra kabiliyeti konusunda hiç başarılı değil. F-16 uçağına karşı böyle bir test yapıldığında F-16'nın dogfight konusunda F-35'e ağır bir üstünlük kurduğu ABD savunma kaynaklarında çokça var. ABD'de ise bu argümandan sonra tüm birimlerde hava savaşlarını hâlâ 2. Dünya Savaşı'nda olduğu gibi zanneden topluluk tarafından 'çöp' olarak anılmakta. F-16 oldukça gelişmiş bir bilgisayara sahip. F-35 ise uçan bir bilgisayar olarak adlandırabileceğimiz sisteme sahip.

F-35 esasında zannedildiği gibi dogfight yapmak için geliştirilmemiştir. F-35'in düşük görünürlüğü ve uzun menzilli radarları sayesinde yeteneği düşmanını görünmeden uzak mesafeden vurmak. F-16'nın bu güçlü özelliğine lüzum duymadan düşmanını indirmekte. F35'in F-16'yı radarda tespit etme mesafesi 150-185+ km aralığında iken F-16'nın F-35'i radarda tespit mesafesi ise 10-20 km+ aralığında. Muharebe sahasında sayılardan da anlaşılacağı üzere F-16 bırakalım F-35 ile dogfight yapmasını, kilit ve takiben füze ikazı almadan önce F-35'i radarında bile göremez diyebilirim. F-35'in hava görevleri ile alakalı olan yetenekleri bu anlattıklarım; uçan bir bilgisayar olarak tanımladığımız F-35'in diğer yetenekleri ise anlatmakla bitmiyor lakin en çekici özelliklerine değinmek gerekiyor.

• 2021 yılında Alaska'da yapılan bir testte bin kilometre uzaktan ateşlenen bir balistik füzeyi tespit edip ekrandan izledi. Her yönü ısı sensörleri ile dolu olduğu için uzak mesafelerden balistik füzeleri tespit edebiliyor.

• Yazılımında gördüğü dost kuvvetlerden atılan balistik füzenin kontrolünü devralabiliyor ve füzeyi yönlendirebiliyor.

• Yazılımsal olarak aynı ağa bağlı olduğu Hava Savunma Sistemi'nin radar menzilini kendi radarına kullanarak arttırabiliyor.

• Radarı çok gelişmiş olduğu için kendi tespit ettiği hedeflere başka bir uçaktan, gemiden ya da herhangi bir başka unsurdan atış gerçekleştirebiliyor.

• İHA'lar ile muazzam uyum sağlayabiliyor. F-16'ya veya başka bir uçağa göre çok daha etkili operasyonlar gerçekleştirebilir.

F-16'da maddelerde belirttiğim özelliklerin esamesi dahi yok. F-35'ın sahip olduğu özelliklerin birçoğu F-16'da tartışmaya kapalı biçimde bulunmuyor. İşin esasında kaba bir dille ifade etmek gerekirse F-16'da olup da F-35'de olmayan bir özellik yok diyebiliriz. F-16'nın şuan birim maliyeti açık kaynaklarda 50 ila 60 milyon dolar civarlarında telaffuz edilirken F-35 için bu miktar 90-100 milyon civarında.

F-16 fiyat/performans konusunda oldukça verimli bir uçak tüm bunlara rağmen; görece daha basit görevler için bulunmaz bir nimet. F-22, F-15, EF-2000 veya SU-35 gibi bir hava üstünlük uçağı kadar olmasa da rahatlıkla güvenilecek bir uçak.

F-35 ise çok daha pahalı olmasına karşın günümüz dünyası için oldukça yeni teknolojiler içermekte, kullanıcısına müthiş imkanlar sağlamakta.

F-16 ve F-35'de nihayetine kendi klasmanlarında oldukça iyi uçaklar lakin tüm algıların önünde farklı segmentlerde bulunduklarını algılamak gerekiyor.