Bedel

Hayatta her zaman bir şeyin bedeli vardır; bu bedeli ne ile karşılarsanız karşılayın, nihayetinde bir şeyi almak için onun bedelini ödemek zorundasınız. Mutluluğun da, üzüntünün de, malın da, iyiliğin de, iyi olanda olmanın ve iyi olanla olmanın da. Hayatta, her zaman her şeyin bir bedeli vardır. Her zaman buna dikkat çekmişimdir pek anlaşılmasam da çok uzun zaman. Kelimelerimi, bugün ve bundan sonraki çoğu gün, belki de her gün özenle seçmeyeceğim. Kelimeleri özenle seçtiğimde anlamını çok kaybettirdiğimi ve anlamını kaybeden kelimelerle olduğumda da kendimi yitirdiğimi düşünüyorum.

Kendimi aramıyorum, hiçbir zaman aramadım. Kendimi en kaybolduğum zamanlarda bile aramadım çünkü beni ben biliyorum; ben yol ne olursa olsun yolun sonunda olmam gereken yerde olacağımdır. İnsanı da en çok kendisi yapanın ruhu olduğuna inanıyorum, inançtan öte biliyorum. İnsanı en çok ruhu kendisi yapar. İnsan, ruhuyla vâr. İnsan her zaman birisine benzeyebilir, benzetilebilir, bir şekilde bir şekil olabilir ama ruh değişmez. Köpek, bir gün aslan olabilir ama aslan her gün aslandır. Winston Churchill bir yerlerde söylemişti: "Aslan her zaman aslandır, ölü bile olsa. Köpek, her zaman köpektir; diri bile olsa."

İnsan ne düşünürse düşünsün, ne yönde inancı olursa olsun benim tek inandığım öldüğümüzde, doğmadan önce olduğumuz yerde olacağımızdır. İnsan ölümlüdür ve tüm olanlar geçicidir. İnsanların çıkardan saydığı tüm olanlar, insanların çıkarlıyım diye düşündüğü tüm olgular, insanların yaptığı tüm hesaplar ölümlüdür. Hesap yapanlar, yaptığı hesapların içerisinde kitap yazanlar şunu çok iyi bilsin ki onlar, günün sonunda yaptığı hesapları yazdığı kitapların satır aralarında can vermeye mahkum olacaklar; öğrenilmiş çaresizlik demiştim ben de bir yerde, çaresizliği de öğrenmeye mahkum olacaklar. İnsan ne düşünürse düşünsün, şunu kimse unutmasın ki herkesin ruhunun tek kurşunluk işi var, herkesin canının tek kazalık işi var; herkesin tek canı var. İnsan, yaşadığı müddetçe yaptıklarına dikkat edecek yoksa yaşadıklarının bedelini canı ya da hâli ile, ya da bulunduğu durumu ile ödemeye mahrum olacak.

İnsan ne düşünürse düşünsün, ne yönde inancı olursa olsun benim tek inandığım öldüğümüzde, doğmadan önce olduğumuz yerde olacağımızdır. İnsan, fanusta yüzmek için dünyaya gelmese de okyanusta yüzmenin hayaliyle olup bu hayal için had bilmeksizin hareket eden herkes, bedelini er ya da geç hayalini kurduğu okyanusta boğularak öder, ben bilmezsem ben de öderim. Zannedilmesin ki okyanusta sığ var.

Kendimi hiçbir zaman, hiçbir yerde aramadım; her zaman kalbimden çıkan insan oldum, hiçbir hesabın ve hiçbir kitabın peşine düşmedim, olanı yazmadım, her zaman bağışlayıcı ve sıcak oldum. Kendim olduğum için pişman değilim bugüne dek lakin insanların dilinden her zaman en kötü ben, kötü olan ben anladı. İnsanların kötülükten, kaba kuvvetten, bedel ödeten benden korkması, bunu ciddiye almaları, hâl böyle olduğunda kimin karşısında kim olduğunun soğuk duş etkisi yaratması yalnızca güldürüyor; güldürmeye devam edeceğini zannetmiyorum ama.

İnsan, her zaman yarın olması mucize olandır; bu çok iyi bilinsin. İnsan bugün nerede olursa olsun, yarın nerede olacaksa olsun ertesi günlerin birinde doğduğumuz yere, sonsuz karanlığa geri döneceğiz. Hayatı buna göre yaşamak, buna göre adım atmak, buna göre yolumuza bakmak, yolumuzda yürümek, yolda olmak gerekir.

Hayatta her zaman bir şeyin bedeli vardır; yolundan çıkan ya da yolunda gideni yolundan çıkartmaya çalışan da bedelini ödeyecektir. Kazanacağını zannetse de, bedel ödemek değil bedel alacağını zannetse de aldığı krediyi günü geldiğinde faiziyle geri ödeyecektir.

Aslan, her zaman aslandır; ölü bile olsa.

Köpek, her zaman köpektir; diri bile olsa.